Over disclaimers, rechten en mogelijkheden

Naar aanleiding van de presentatie over weblogs en wiki's en een eerdere vraag via de mail, even een bericht over wat je kunt/mag doen met de materialen hier op de weblog en waar de disclaimer etc. voor dienen.

Disclaimer
Ik zag bij Hans en Fred dat heel expliciet naar de disclaimer-pagina verwezen wordt. Die disclaimer-pagina is ontstaan als gevolg van het feit dat iemand wat heftig reageerde op een bericht dat ik geplaatst had en daar ook mijn werkgever mee ging lastig vallen.

Het belangrijkste aan de boodschap is: heb je een probleem met wat ik schrijf, val dan mij lastig en niet mijn werkgever.

Grijze gebied
Overigens is de presentatie over weblogs en wiki's er duidelijk eentje die ver het grijze gebied in zit: de oorspronkelijke presentatie is gegeven in het kader van mijn werk, gebruikt daarom ook het Fontys sjabloon en is geconverteerd met behulp van een tool die door Fontys betaald is.

Volgens de HBO CAO ben ik voor de wet niet de maker van dingen die ik in het kader van mijn werk maak. Dus als ik een rapport schrijf in opdracht van Fontys, dan is Fontys volgens de wet de maker en heeft alle rechten op het rapport.

Was ik heel verstandig geweest, dan had ik vooraf met mijn directe baas bij Fontys afgestemd dat dit inderdaad niet iets was in het kader van mijn Fontys werk. Tot voor kort behoorden weblogs en wiki's helemaal niet tot mijn aandachtsgebied vanuit het werk gezien, maar sinds 1 januari is dat een klein beetje gewijzigd.

Creative Commons
Laten we even vanuit gaan dat ik inderdaad ook volgens de wet de maker van het werk ben. Dat is voor de andere berichten etc. overigens veel minder een issue. In het geval dat ik de maker ben, dan ben ik rechthebbende op de materialen op deze site. Hergebruik is maar beperkt mogelijk en niet zonder toestemming. Citeren mag uiteraard en dat is maar goed ook, want anders zou je er niet naar kunnen verwijzen en dat zou een beetje zot zijn.

Wat ik met de verwijzing naar de Creative Commons licentie doe is aangeven wat je zondermeer mag doen. Dus zonder mij daar nog extra toestemming voor te vragen.
Als je naar de bepalingen op die pagina kijkt, dan mag je:

* Het werk kopiëren, verspreiden, vertonen en spelen.(to copy, distribute, display, and perform the work)
Dat is dus op zich al handig. Stel je vind het rapport over PowerPoint op het web interessant en je wilt het via de mail naar een aantal collega's doorsturen. Dan weet je dus dat dat mag. Je zou ook een kopie op je eigen webserver mogen zetten en er zo naar linken. Is ook toegestaan. Daar zou je anders toestemming voor moeten vragen!

Er zijn een aantal voorwaarden verbonden aan bovenstaande toestemming:
* Je moet de bron vermelden (Attribution. You must give the original author credit)
Spreekt eigenlijk voor zich, is in de versie 2.0 van de Creative Commons (zie hieronder) een automatisch vereiste. Is vooral ook relevant als je afgeleid werk gaat maken (bijvoorbeeld delen van een PowerPoint presentatie gaat hergebruiken of een deel van een rapport ergens anders in gaat opnemen).

* Niet voor comercieel gebruik (Noncommercial. You may not use this work for commercial purposes.)
De licentie geldt alleen voor niet-commercieel gebruik. Stel je wilt de PowerPoint-presentatie gebruiken in het kader van een commerciële training (dus waar mensen voor betalen) over weblogs en wiki's. Dan mag dat niet zomaar, daar zul je dus wél expliciet toestemming voor moeten vragen. Op zich ook een logische beperking. Waarom zou jij er geld aan moeten verdienen terwijl ik het je gratis in gebruik geef?

* Geen afgeleid werk (No Derivative Works. You may not alter, transform, or build upon this work.)
Dit is een belangrijke beperking die geldt voor de weblog en de materialen op deze weblog, maar die (zie hieronder) voor de presentatie anders beschreven is.
Je mag, zonder expliciete toestemming, geen afgeleid werk maken van de materialen op deze weblog. Je mag dus niet zonder toestemming het verslag over Powerpoint op het web opnemen in een boek of ander verslag of PowerPoint.

Onder aan de pagina met de licentiebeschrijving staan de eis dat je duidelijk aangeeft onder welke voorwaarden de verspreiding plaats vindt (For any reuse or distribution, you must make clear to others the license terms of this work.) en de expliciete vermelding dat in overleg met mij natuurlijk ook alle niet zondermeer toegestande dingen mogelijk zijn (Any of these conditions can be waived if you get permission from the copyright holder.)

Creative Commons 2.0
Voor de online presentatie over weblogs en wiki's heb ik overigens (bewust) andere Creative Commons licentie gebruikt. Die geeft je meer mogelijkheden mits je aan een extra eis voldoet.

* Afgeleid werk maken is toegestaan (to make derivative works.)
Het is toegestaan delen van de PowerPoint presentatie te hergebruiken (bijvoorbeeld in een andere presentatie).
Er is dan echter wel een aanvullende eis:

* Verspreiden onder dezelfde licentie (Share Alike. If you alter, transform, or build upon this work, you may distribute the resulting work only under a license identical to this one.)
Je moet het afgeleide materiaal onder dezelfde voorwaarden verspreiden, dus ook onder een Creative Commons licentie die afgeleid werk bij niet-commercieel gebruik toestaat.

Aan de ene kant is het een eis die ontstaan is uit het idee: "halen en brengen" (je hebt materiaal gratis kunnen gebruiken, doe dan datzelfde ook voor het resultaat ervan) én omdat het voorkomt dat het beschikbaar gesteld wordt onder een licentie die ruimer is dan ik zondermeer zou willen.

En ook hier is van toepassing dat in overleg hierover andere dingen afgesproken kunnen worden.

Andere licenties
Op de pagina met publiek werk zijn ook veel documenten opgenomen die onder een andere licentie zijn uitgegeven. Bijvoorbeeld dingen die ik voor SURF geschreven heb. Die PDF-documenten bevatten een verwijzing naar de formeel meer restrictieve licentie die SURF hanteert. Voor die documenten gelden dan uiteraard de beperkingen van die licenties. Gelukkig komt dat in praktijk (formeel overigens zeker niet!) voor zowel SURF als de Digitale Universiteit op hetzelfde neer en kun je de documenten in ongewijzigde vorm verspreiden.

Wat mag er dus sowieso wél?
Zoals gezegd, linken naar, kopieën verspreiden van (dus ook als ze lokaal opgeslagen worden, op een CD gebrand worden etc.), in zijn geheel hergebruiken van de presentatie (het PPT-bestand of de flash-versie) en andere documenten en berichten op deze weblog die onder de Creative Commons licentie zijn vrijgegeven, is zonder voorafgaande toestemming mogelijk. Natuurlijk vind ik het heel leuk om te horen dat je er gebruik van maakt, maar toestemming heb je dus al.

Voor de bewerkte presentatie over weblogs en wiki's geldt de uitbreiding dat je delen van het PowerPoint-bestand (of als je zou willen/kunnen het flash-bestand) mag hergebruiken als je het resultaat maar onder een gelijksoortige licentie verspreid.